YILBAŞI KIRMIZISI
BEL FITIĞI NEDİR VE NASIL OLUŞUR?
9 Şubat 2021
ÇOCUKLARDA VE YETİŞKİNLERDE DİŞ BAKIMI
11 Şubat 2021

Yılbaşı denilince akla ilk gelen renk şüphesiz KIRMIZI rengidir; kırmızı kıyafetler, kırmızı, hediyeler, kırmızı mumlar, kırmızı Noel Baba kıyafeti gibi daha bir çok şey…

Kırmızı rengi sıcak, ateş, kan, aşk, samimiyet, güç, heyecan ve agresiflik gibi kavramları simgeler. Renk olarak bu kadar anlam ifade ediyorsa besinler üzerinde de etkisi oldukça büyük olmalıdır.  Peki bu meyve ve sebzelere kırmızı rengini veren madde nedir?

 

Sebze ve meyvelerde doğal alarak bulunan karotenoid  pigmenti olan LİKOPENDİR. Likopen güçlü bir antioksidan olup vücudumuz tarafından üretilmeyip çeşitli besinlerle vücuda alınır. İsmi, domatesin Latince ismi olan Solanumlycopersicum‘den türetilmiştir.

Likopen taze meyve ve sebzelerde trans konfigürasyon denilen şekilde bulunmaktadır, ancak bu şekilde vücut tarafından emilimi oldukça düşüktür. Domatesin işlenmesi ile elde edilen domates sosu , domates suyu , ketçap gibi ürünlerde ısı uygulanması sonucuyla trans konfigürasyona dönüşmekte ve vücut tarafından emilimi ve biyoyararlılığı artmaktadır.

Lİkopen içeren besin kaynaklarından bazıları aşağıda yer almaktadır.

Ürün                                        Likopen Miktarı (mg /100 g)
Domates Salçası                                     85
Domates Ketçabı                                   15.9
Domates Suyu                                        9.5
Domates sosu                                         14.1
Karpuz                                                     4.0
Pembe Greyfurt                                     4.0
Taze domates                                         3.0

*Likopen oranı iklim şartları, toprak yapısı ve domates çeşidine göre değişiklik gösterebilir.

PEKİ LİKOPEN BİZİM İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Likopenin faydalarından söz etmeden önce, ilk olarak, likopenin çok güçlü bir antioksidan olduğunun bilinmesi gerekmektedir. Bunun yanında kardiyovasküler sorunların giderilmesine önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle, likopenin yüksek miktarda alınması gerekmektedir. Çünkü antioksidan kalp rahatsızlıkları, diyabet,kanser gibi hastalıklar başta olmak üzere bulaşıcı özellik gösteren hastalıklara karşı da koruyucu özellik gösterir, cildi gençleştirip yaşlandırmayı geciktirir. Ayrıca likopenin kilolu insanları kalp krizinden koruyan tek karoteonid olduğu ileri sürülmüştür.

 

LİKOPENİN FAYDALARI

  • Likopen; büyük bir antioksidan kaynağı olduğu için zarar görmüş hücreleri onarmakta ve böylece çeşitli kanserleri önleyebileceği ön görülmektedir.
  • Kadınlarda kalp ve damar hastalığını koruyucu etkiye sahiptir.
  • Toronto Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmaya göre likopen; LDL kolesterolün düşmesine yardımcı olup, koroner kalp hastalığı riskini azaltmaktadır.
  • Akciğerdeki iltihaplanmayı onarıp, astım riskini azaltmaktadır.
  • Prostat kanserli hastalar üzerinde yapılan çalışmalarda likopen verilen hastaların tümörlerinin küçüldüğü gözlenmiştir.
  • Başka bir araştırmada ise likopenin DNA hücreleri üzerinde oluşabilecek hasarları önlemeye yardımcı bir koruyucu kılıf görevi gördüğü ve böylece kanserojen maddelerin DNA ya geçemedikleri tespit edilmiştir.
  • Kan basıncını düşürücü etkiye sahip olmasıyla ayrıca cildin oksijeni daha iyi ve etkili kullanmasını sağlayarak cildin güzelleşmesinde ve gençleşmesine katkı sağlamaktadır.

 

Likopen hakkında bu kadar çok şey öğrendiğimize göre kendisi küçük ama faydaları büyük olan bu kırmızı besinleri beslenmemize yeterli ve dengeli bir şekilde yer vermeyi unutmayalım.

 

Yazan: Dyt. Yüksel Esra Aydın
Bölüm: Beslenme ve Diyet Uzmanı